شیمی و هنر صابون‌سازی

صابون‌سازی گرم؛ پخت و فاز کامل ژل

کنترل پخت، فاز ژل و رسیدن سریع‌تر صابون

  • سطح: متوسط
  • ۴ بخش ویدیویی
  • ۸ ساعت
  • دسترسی دائمی
سرمایه‌گذاری دوره۲٬۴۰۰٬۰۰۰ تومانثبت‌نام در این دوره
صابون‌های کرمی روی پارچهٔ طبیعی، صابون‌سازی گرم و فاز کامل ژل

در این دوره (متوسط) ۸ ساعت در ۴ جلسه، کنترل پخت، فاز ژل و رسیدن سریع‌تر صابون را گام‌به‌گام می‌آموزید و خروجی را به فرمولی قابل اجرا تبدیل می‌کنید.

چرا این موضوع در فرمولاسیون اهمیت دارد؟

فاز کامل ژل، نقطهٔ کنترل روش گرم است: اگر به‌درستی طی نشود، صابون رگه‌دار، نرم یا تند می‌شود. این دوره پخت را به متغیرهای قابل اندازه‌گیری تبدیل می‌کند.

این دوره برای چه کسی است؟

برای صابون‌سازهایی که می‌خواهند با روش گرم، فاز ژل را کنترل کنند و به صابون شفاف یا رسیدهٔ سریع برسند.

سرفصل‌های دوره

  1. مرحلهٔ ژل کامل و پایان واکنش

    در روش گرم، صابون مرحلهٔ ژل کامل را طی می‌کند و واکنش پیش از قالب‌گیری به پایان می‌رسد. در این جلسه تفاوت این روش با روش سرد، نقش حرارت و زمان پخت و معنای شفاف شدن تودهٔ صابون بررسی می‌شود تا انتخاب روش بر پایهٔ هدف محصول انجام گیرد.

  2. لاکتات سدیم، روغن آووکادو و عسل

    Sodium Lactate به عنوان افزودنی افزایش‌دهندهٔ سختی، روغن آووکادو به عنوان روغن ملایم و عسل به عنوان رطوبت‌گیر طبیعی بررسی می‌شوند. اثر هر افزودنی بر رنگ، سختی و کف، و زمان افزودن آن پس از پایان مرحلهٔ ژل، محور این جلسه است.

  3. برنامهٔ حرارتی و زمان افزودن مواد حساس

    فرمول صابون گرم با محاسبهٔ سود و آب طراحی می‌شود و برنامهٔ حرارتی شامل دمای پخت، مدت و زمان افزودن مواد حساس نوشته می‌گردد. محاسبهٔ سوپر فت و اثر آن بر pH نهایی، بخش پایانی طراحی است که پیش از ساخت انجام می‌گیرد.

  4. پخت، قالب‌گیری و اندازه‌گیری سختی

    بخش عملی شامل ساخت صابون گرم با عسل و لاکتات سدیم است. مرحلهٔ ژل، شفافیت توده، رنگ و سختی پس از سرد شدن ثبت می‌شود؛ pH اندازه‌گیری و برش نمونه‌ها پس از رسیدن کوتاه انجام می‌گردد.

در پایان دوره چه کاری انجام می‌دهید

در پایان می‌توانید روش گرم را با کنترل دما و آب اجرا کنید و صابون شفاف یا مات را بر اساس هدف انتخاب کنید.

  • کنترل پخت و رسیدن به فاز کامل ژل
  • تفاوت بافت روش گرم و سرد
  • افزودن مواد حساس پس از پخت
  • ساخت صابون شفاف با گلیسیرین و شکر
  • کوتاه‌کردن دورهٔ رسیدن با کنترل آب

کار عملی و مواد اولیه

یک دستهٔ گرم را تا فاز ژل کامل پیش می‌برید و یک صابون شفاف می‌سازید؛ زمان پخت، شفافیت و pH هر دو را ثبت می‌کنید.

برنامهٔ حرارتی این روش در عمل چنین است: پس از رسیدن به تریس، ظرف پوشانده و در دمای ۷۰ تا ۸۰ درجه نگه داشته می‌شود تا مرحلهٔ ژل کامل شود. هر پانزده دقیقه هم‌زدن ملایم انجام می‌گیرد و تغییر شفافیت توده ثبت می‌شود. مواد حساس مانند عسل پس از پایان ژل و در دمای زیر ۵۰ درجه افزوده می‌شوند؛ سپس قالب‌گیری و اندازه‌گیری سختی در روز بعد انجام می‌گیرد.

مواد شاخص این دوره (با نام INCI):

  • Sodium Lactate — ماده اولیه کلیدی
  • Persea Gratissima Oil — ماده اولیه کلیدی
  • Mel — ماده اولیه کلیدی

تجهیزات آزمایشگاهی

ترازوی ۰٫۱ گرم، دماسنج، ظرف دوجداره یا حمام آب، همزن مقاوم حرارت و قالب.

عیب‌یابی و خطاهای رایج

خطای نخست، افزودن عسل پیش از پایان مرحلهٔ ژل است که رنگ صابون را تیره و بافت را چسبناک می‌کند. خطای دوم، حرارت بیش از حد و تبخیر آب است که صابون را خشک و شکننده می‌سازد. خطای سوم، قالب‌گیری بدون هم‌زدن یکنواخت پس از پخت است که افزودنی‌ها را در ته قالب جمع می‌کند.

پرسش‌های متداول این دوره

روش گرم سخت‌تر از سرد است؟

کنترل دما حساستر است اما نتیجه سریع‌تر به دست می‌آید؛ در دوره نقاط بحرانی مشخص می‌شود.

آیا مواد حساس در روش گرم از بین می‌روند؟

بخشی از آن‌ها؛ در دوره زمان افزودن پس از پخت برای حفظ رایحه و مواد فعال آموزش داده می‌شود.

کتابخانهٔ مکمل

کتاب‌های مرتبط با این دوره

این عنوان‌ها در کتابخانهٔ ما، همین دوره را به‌عنوان آموزش مکمل پیشنهاد می‌کنند.

قالب‌های دیگر

همین موضوع، با قالب دیگری

اگر ترجیح می‌دهید پرسش‌هایتان را در همان لحظه بپرسید یا محصول را با تجهیزات بسازید، دو مسیر دیگر هم در دسترس است.

مدرس این دوره

چه کسی این دوره را تدریس می‌کند

دکتر آریا مرادخانی، داروساز و مدرس ۳۱ دورهٔ ویدیویی فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی
دکتر آریا مرادخانی — داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی

مدرس مسئول این دوره‌ها

دکتر آریا مرادخانی

داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی — مدرس هر ۳۱ دورهٔ ویدیویی این کاتالوگ

تمام ۳۱ دورهٔ ویدیویی این بخش را یک نفر طراحی و تدریس کرده است: دکتر آریا مرادخانی، داروسازی که مسیر حرفه‌ای خود را از داروسازی آغاز کرد و به فرمولاسیون محصولات مراقبتی رسید. همین پیشینه باعث می‌شود آموزش بر پایهٔ داده، محاسبه و اندازه‌گیری بنا شود، نه بر توصیه‌های عمومی.

تمرکز حرفه‌ای او طراحی، توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون است؛ از امولسیون‌ها، ژل‌ها و محصولات شوینده تا سرم‌ها، ضدآفتاب‌ها، محصولات مو و سامانه‌های نگهدارنده. در هر دوره، همین تجربه به تصمیم‌های مشخص ترجمه می‌شود: چرا یک امولسیفایر انتخاب می‌شود، pH چگونه تعیین می‌گردد، نسبت فازها از کجا می‌آید و یک فرمول شکست‌خورده از کجا باید اصلاح شود.

  • دکترای حرفه‌ای داروسازی (PharmD)، دانشگاه تهران
  • تخصص در فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی
  • طراحی و تدریس هر ۳۱ دورهٔ ویدیویی این کاتالوگ
  • تجربهٔ توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون پوست، مو و شوینده
  • پاسخ به پرسش‌های فنی شرکت‌کنندگان در طول هر دوره