امولسیون، کرم و ژل · دورهٔ آنلاین

فرمولاسیون کرم‌های آرایشی و امولسیون‌های پایدار

از انتخاب سیستم امولسیفایر و محاسبهٔ HLB تا فرایند ساخت، عیب‌یابی جدایش فاز و آزمون پایداری

  • سطح: متوسط
  • ۱۶ ساعت آموزشی
  • ۶ جلسه
  • کاملاً آنلاین و زنده

شهریهٔ دوره۲٬۴۰۰٬۰۰۰ تومان

درخواست اطلاعات

معرفی دوره

کرم و لوسیون پرتیراژترین محصولات آرایشی‌اند و بیشترین شکست فرمولی هم در همین خانواده رخ می‌دهد: جدا شدن فاز در هفتهٔ سوم، دانه‌دانه شدن بافت، تغییر ویسکوزیته در دمای تابستان یا آب‌انداختن پس از یک ماه. این دوره از همان نقطه شروع می‌شود و به‌جای حفظ‌کردن چند فرمول آماده، منطق ساخت امولسیون را آموزش می‌دهد.

مسیر دوره از فیزیک سطح مشترک و انتخاب امولسیفایر آغاز می‌شود، به طراحی فاز روغنی و آبی و رئولوژی می‌رسد و با فرایند ساخت، عیب‌یابی و آزمون پایداری کامل می‌شود. در هر جلسه یک فرمول واقعی ساخته و اندازه‌گیری می‌شود تا خواندن عدد pH، ویسکوزیته و تصویر میکروسکوپی به یک مهارت تبدیل شود.

اهداف آموزشی

  • انتخاب سیستم امولسیفایر بر پایهٔ نوع امولسیون، قطبیت فاز روغنی و حس هدف
  • نوشتن دستور ساخت قابل تکرار با پارامترهای دما، زمان و برش
  • تشخیص نوع ناپایداری از نشانه‌های ظاهری و اندازه‌گیری
  • اصلاح فرمول شکسته با حداقل تغییر در سیستم
  • تعیین معیار پذیرش و برنامهٔ آزمون پایداری برای یک کرم

دانش پایه و پیش‌نیازها

  • تفاوت امولسیون O/W، W/O و چندگانه و پیامد هر یک در حس و پایداری
  • معنای HLB، HLB مورد نیاز فاز روغنی و محدودیت‌های این معیار
  • نقش فیلم بین‌سطحی، دافعهٔ الکتریکی و فضایی و شبکهٔ ژل در پایداری
  • رفتار رئولوژیک امولسیون: ویسکوزیته، تنش تسلیم و تیکسوتروپی
  • اثر الکترولیت، pH و هومکتانت بر پایداری فاز پراکنده

مواد اولیه و اجزای فرمول

مواد شاخص این دوره و نقش هر یک در فرمول؛ درصدها به فرمول مرجع هر جلسه بستگی دارد.
مادهٔ اولیهنقش در فرمول
امولسیفایرهای غیریونی (ستئاره-۲۰، ستئاره-۲۱، ستیل الکل)تشکیل فیلم بین‌سطحی و ساخت شبکهٔ ژل لاملار
امولسیفایر آنیونی (سدیم ستیل استئاریل سولفات)دافعهٔ الکتریکی و پایداری در pH خنثی تا بازی
روغن‌های پایه و استرها (کاپریلیک/کاپریک تری‌گلیسرید، ایزوپروپیل میریستات)فاز پراکنده، حس پوستی و حل‌کنندهٔ مواد چرب‌دوست
قوام‌دهنده‌ها (کاربومر، زانتان، سلولز اصلاح‌شده)کنترل ویسکوزیته، تنش تسلیم و جلوگیری از کرمینگ
هومکتانت (گلیسیرین، پروپیلن گلیکول)کاهش فعالیت آبی، حفظ رطوبت و تنظیم حس
شلات‌کننده و آنتی‌اکسیدان (EDTA، توکوفرول)حفاظت از فاز روغنی و جلوگیری از تغییر رنگ و بو

اصول علمی و گالنیکی

امولسیون از نظر ترمودینامیکی ناپایدار است؛ کاری که فرمولاتور می‌کند کاهش سرعت فروریختن است، نه حذف آن. سه سد اصلی در اختیار اوست: کاهش کشش بین‌سطحی با امولسیفایر مناسب، ایجاد دافعه میان قطره‌ها و افزایش گرانروی فاز پیوسته. هر تصمیم فرمولی باید به یکی از این سه سد گره بخورد.

پایداری تنها با آزمون معنا پیدا می‌کند: ایستگاه‌های حرارتی، چرخهٔ انجماد-ذوب، سانتریفیوژ و مشاهدهٔ میکروسکوپی، هر یک بخشی از تصویر را نشان می‌دهند. در دوره یاد می‌گیرید برای هر فرمول، برنامهٔ آزمون متناسب طراحی کنید و نتیجه را به تصمیم فرمولی ترجمه کنید.

مراحل طراحی و ساخت

  1. تعریف بریف و حس هدف

    نوع پوست، حس مورد انتظار، pH هدف و محدودیت‌های مواد پیش از هر توزین نوشته می‌شود.

  2. طراحی فاز روغنی و محاسبهٔ HLB

    ترکیب روغن‌ها و امولسیفایرها با محاسبهٔ HLB مورد نیاز و بررسی نسبت فازها تعیین می‌شود.

  3. آماده‌سازی فاز آبی و فاز آبی-روغنی

    حل‌کردن هومکتانت، پلیمر و مواد محلول در آب و کنترل pH پیش از امولسیون‌سازی.

  4. امولسیون‌سازی و خنک‌سازی

    افزودن فاز روغنی در دمای یکسان، برش در دور مشخص و خنک‌سازی کنترل‌شده تا افزودن مواد حساس به حرارت.

  5. افزودن مواد تکمیلی و اصلاح نهایی

    نگه‌دارنده، عطر، مواد فعال و تنظیم pH و ویسکوزیته در دمای پایین.

  6. آزمون و ثبت

    اندازه‌گیری pH، ویسکوزیته، مشاهدهٔ میکروسکوپی و ثبت نتایج در برگهٔ فرمول.

پارامترهای کلیدی توسعه

  • دمای هر دو فاز در لحظهٔ اختلاط و اختلاف دمای مجاز
  • سرعت و زمان برش؛ مرز میان پراکندگی مؤثر و ورود هوا
  • نسبت فاز روغنی به آبی و اثر آن بر حس و پایداری
  • pH نهایی و اثر آن بر امولسیفایر و نگه‌دارنده

دشواری‌های فنی و راه‌حل‌ها

مشکلجدا شدن فاز پس از چند هفته در دمای اتاق

راه‌حلتشخیص کرمینگ از کوالسانس، بررسی نسبت فاز و HLB، افزودن قوام‌دهنده و اصلاح شبکهٔ ژل.

مشکلدانه‌دانه شدن بافت یا حس شنی

راه‌حلبررسی انحلال‌پذیری مواد جامد، کنترل دمای افزودن الکل‌های چرب و بازبینی برش مکانیکی.

مشکلافت ویسکوزیته در تابستان

راه‌حلافزایش نقطهٔ ذوب فاز روغنی، انتخاب سیستم ژل مقاوم‌تر و آزمون در ۴۰ درجه پیش از عرضه.

پایداری، نگهداری و کنترل کیفیت

  • برنامهٔ پایداری: ۴۰ درجه، چرخهٔ انجماد-ذوب، سانتریفیوژ و مشاهدهٔ میکروسکوپی
  • کنترل pH و ویسکوزیته در زمان صفر و در فواصل مشخص
  • سازگاری با بسته: جذب، نشت و تغییر رنگ در تماس با پلاستیک
  • آزمون چالش میکروبی برای فرمول حاوی آب

مهارت‌های کسب‌شده

  • طراحی یک سیستم امولسیونی از صفر با توجیه علمی هر انتخاب
  • اجرای ساخت کرم در مقیاس آزمایشگاهی با ثبت پارامترها
  • عیب‌یابی ناپایداری و ارائهٔ مسیر اصلاح
  • طراحی برنامهٔ آزمون پایداری و تفسیر نتایج
  • تدوین برگهٔ فرمول قابل تکرار برای تیم تولید

دوره‌های مرتبط

مقالات مرتبط در وبلاگ

این مقاله‌ها پیش از دوره یا همراه آن خواندنی‌اند و همان موضوع‌ها را از زاویهٔ کاربردی باز می‌کنند.

امولسیون‌ها و گالنیکچرا کرم شما می‌شکند؟ پنج علت واقعی جدایش فاز و راه تشخیص آن

جدایش فاز همیشه از امولسیفایر نیست: نسبت فازها، پروفایل سردکردن، برش مکانیکی، الکترولیت و چرخهٔ حرارتی حمل‌ونقل هم سهم دارند. راهنمای تشخیص و اصلاح، با آزمون‌های قابل اجرا.

امولسیون‌ها و گالنیکعدد HLB: چه چیزی را پیش‌بینی می‌کند و کجا گمراهتان می‌کند

HLB برای غربال اولیه مفید است، اما دما، الکترولیت، نسبت امولسیفایر و ساختار لاملار می‌توانند نتیجه را کامل عوض کنند. محاسبه، مثال عددی، محدودیت‌ها و مسیر رسیدن از عدد به فرمول.

امولسیون‌ها و گالنیککریستال مایع لاملار: ساختاری که پایداری را می‌سازد

شبکهٔ ژل لایه‌ای، ساختاری منظم از لایه‌های امولسیفایر در آب است که پایداری و حس محصول را دگرگون می‌کند. درک این ساختار، کلید طراحی کرم‌های پایدار و سبک است.

کتاب‌های مرتبط در فروشگاه

برای مطالعهٔ عمیق‌تر، این کتاب‌ها در فروشگاه سایت موجودند و موضوعشان با همین دوره هم‌راستا است.

دکتر آریا مرادخانی، داروساز و مدرس دوره‌های آنلاین فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی
دکتر آریا مرادخانی — داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی

مدرس دوره‌ها

دکتر آریا مرادخانی

داروساز، متخصص فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی — مدرس تمام دوره‌های آنلاین این بخش

تمام دوره‌های آنلاین فرمولاسیون آرایشی و بهداشتی این بخش توسط دکتر آریا مرادخانی تدریس می‌شود؛ داروسازی که مسیر حرفه‌ای خود را از داروسازی آغاز کرد و به فرمولاسیون محصولات مراقبتی رسید. همین پیشینه باعث می‌شود آموزش او بر پایهٔ داده، محاسبه و اندازه‌گیری بنا شود، نه بر توصیه‌های عمومی.

تمرکز حرفه‌ای او طراحی، توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون‌های آرایشی و بهداشتی است؛ از امولسیون‌ها و محصولات شوینده تا سرم‌ها، ضدآفتاب‌ها، محصولات مو و سامانه‌های نگهدارنده. در دوره‌ها، همین تجربه به شکل تصمیم‌های مشخص منتقل می‌شود: چرا یک امولسیفایر انتخاب می‌شود، pH چگونه تعیین می‌گردد و یک فرمول شکست‌خورده از کجا باید اصلاح شود.

شیوهٔ تدریس بر حل مسئله استوار است: هر جلسه یک پرسش فرمولی واقعی را باز می‌کند و با محاسبه، انتخاب مواد و معیار ارزیابی به پاسخ می‌رسد. شرکت‌کننده در پایان دوره باید بتواند فرمول را بخواند، دربارهٔ اجزای آن استدلال کند و نتیجهٔ ساخت را با اندازه‌گیری بسنجد.

  • دکترای حرفه‌ای داروسازی (PharmD)، دانشگاه تهران
  • تخصص در فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی
  • تجربه در توسعه و بهینه‌سازی فرمولاسیون پوست، مو و شوینده
  • طراحی و تدریس دوره‌های آنلاین فرمولاسیون و کنترل کیفیت
  • پاسخ به پرسش‌های فنی شرکت‌کنندگان در طول هر دوره

ادامهٔ مسیر

دوره‌های دیگر یا پرسشی دربارهٔ این دوره؟

فهرست کامل بیست دورهٔ آنلاین را ببینید یا موضوع و سطح خود را برای ما بفرستید تا برنامهٔ متناسب با هدف شما پیشنهاد شود.